|
|
|
|
ORTOPEDİ
Ø GENEL ORTOPEDİ
Ø KEMİK VE EKLEM HASTALIKLARI Ø KIRIK –ÇIKIK VE YARALANMALAR
Ø SPOR YARALANMALARI Ø ARTROSKOPİK CERRAHİ
Ø EL VE AYAK CERRAHİSİ Ø DOĞUMSAL BOZUKLUKLAR
Bazı Ortopedik Hastalıklar
Kubital Kanal Sendromu
Ulnar sinirin dirsek seviyesinde sıkışmasıdır. Duyu kusuru özellikle 5. parmağın tamamında ve 4. parmağın ulnar tarafında olmak üzere her iki parmağında hem palmar hemde dorsal yüzünde belirgindir. % 20 vakada sinirin duysal inervasyonuna bağlı olarak duyu kusuru 3. parmağa kadar yayılabilmektedir.Parestezi şikayeti genelde elbileğinin proksimaline yayılma göstermez. Duyu bozukluğu kas gücü kaybından daha belirgin olup, kas gücü kaybı olan hastalarda yetersiz ulnar deviasyondan dolayı kaba kavrama bozulmuştur. İki nokta ayırımının bozulması duyu muyanesinde oldukça önemlidir. Duyu kusurunun sadece palmar yüzde bulunması sıkışmanın bilek seviyesinde olduğunu düşündürmelidir. Bilek seviyesinde veya daha distaldeki ulnar sinir sıkışmalarında, elin dorsal yüzünün duysal inervasyonunu sağlayan dorsal kutanös dalların kurtulması bu bölgedeki duyunun normal kalmasının sebebidir. Medial önkol duyu kusurundan şikayet eden hastalarda brakial pleksusun medial kordundan kaynaklanan antebrakial kutanös sinir, alt brakial pleksus ve spinal kord lezyonları ayırıcı tanıda dikkate alınmalıdır.Fizik muayenede 1. dorsal interosseos ve hipotenar bölgedeki atrofi dikkat çekicidir. İleri vakalarda son iki parmak metakarpofalangeal eklem hiperekstansiyonu ve interfalangeal eklem hiperfleksiyonu ile ortaya çıkan ve pençe eli deformitesi bu hastalar için oldukça tipik görünümdür.Dorsal, palmar interosseos kaslarda ve adduktor pollisiste kas gücü kaybı mevcuttur. I. dorsal interosseos, adduktor pollisis ve fleksor pollisis kas gücü kaybına bağlı olarak lateral kavrama bozulmuş olup, lateral kavramada fleksor pollisis longus kası kullanılır. Böylece lateral kavramada I. parmağın lateral kenarı yerine parmak ucu kullanılır (Froment's sign). Radial sinir paralizisinde metakarpofalangeal eklemler sabitlendikten sonra parmakların abduksiyon ve adduksiyonunun değerlendirilmelisi, radial sinir paralizisinin ulnar sinir paralizisi olarak değerlendirilmesi hatasını önleyecektir. DUPUYTREN KONTRAKTÜRÜ
Bu hastalık adını 19. yüzyıl başlarında yaşamış ve onu tarif etmiş olan Fransız cerrahı Baron Dupuytren'den almıştır. özelliği cildin altındaki dokunun üstünün sertleşmesidir (palmar fascia). Belirtiler · Bir veya birkaç parmağı açamamak, · Avuç içinde küçük bir şişkinlik veya sertlik.
Dupuytren kontraktürü genellikle ağrılı değildir, fakat elde ilerleyen bir deformasyon meydana getirebilir. Aynı zamanda ayak tabanında da buna benzer doku sertleşmesi ve çekmesi görülebilir. Bu rahatsızlık en çok yüzük parmağı ve küçük parmakta oluşur fakat herhangi bir parmağı, ayak tabanını hatta penisi etkileyebilir. Hastalığın nedeni bilinmemektedir. Fakat kalıtım öğesi güçlü görülmektedir. Çünkü bu problem aynı ailenin bireylerinde daha fazla görülür. Bir diğer ortak özellik, orta yaşlı erkekler olup bazıları alkolik veya epileptiktir. Bu bağlantının nedeni bilinmiyor. Tek bir travmatik olaya bağlı olma ihtimali fazla değildir.
ÇEKİÇ PARMAK (BEYZBOLCU PARMAĞI)
Her yıl sezonun açılması ile beraber doktora müracaatı en sık artan hastalıklardan birisi olarak bilinir. Topun parmağın uç noktasına çarparak parmağın aşağıya ve avuç içine doğru bükülmesi sonrasında oluşan bu durum ‘mallet finger=çekiç parmak’ olarak ta bilinir. Spor dışında parmak ucuna gelen diğer travmalarda aynı probleme sebep olabilirler.Parmaklar normal şartlarda avuç içine doğru sadece 35-40 derece bükülebilirler.Parmağa hızla çarpan top parmağın bu derecelerin üzerinde bükülmesine sebep olarak,bu hareketin yapılmasından sorumlu olan tendonun yırtılmasına sebep olur.Zaman zaman topun hızı o kadar yüksek olur ki bu darbe sonrasında tendonun kemiğe yapışma yerinden kemiğin ayrışmasına veya küçük kemik parçacıkların kopmasına dahi sebep olabilir.Tendon koptuğu zaman parmak yukarıya doğru kaldırılamaz ve aşağıya doğru bükük şekilde kalır.
Gelişimsel Kalça Çıkığı ( Displasizi )
Zamanla kalça disloke olur ve kalça, etrafindaki degisiklikler nedeniyle redükte edilemez. Hastalik ileri çocukluk yada adölasan dönemde daha belirgin olur (ör. Disloke) yada zayif asetabuler örtünme gelisebilir, ve ismi kalçanin displazisi olur.
Tetik Parmak
Tetik Parmak Nedir?
Tenisci Dirseği ve Dirsek Ağrıları
Dirsekte bir adet kol, iki adet de ön kol kemigi olmak üzere üç adet uzun kemik eklem yapar. Bu kemiklerin tibbi adlari humerus, radius ve ulnadir. Dirsegin dis tarafinda humerusla radius, iç tarafinda da humerusla ulna eklem yapar. Dirsegin dis tarafinda ön kol, el bilegi, ve parmak kaslarinin yapistigi bir alan vardir. Biz buna lateral epikondil adini veriyoruz. Dirsek eklemine, el bilegine veya parmak eklemlerine gelen zorlamalar bu kaslarin yapisma yeri olan lateral epikondilde agri ve hassasiyete yol açar. Bu hastaliga, tenisçi dirsegi adi verilir ama hastalarin büyük çogunlugunun tenisle bir ilgisi yoktur.
Omurilik Kanalının Daralması
Spinal stenoz ; dogustan ya da sonradan olma nedenlerle omurilik kanalinin ve/veya omurilikten çikan sinirlerin geçtigi sinir kanallarinin daralmasidir. Spinal stenoz boyun ve bel omurgasinda görülür. Boyun bölgesindeki Spinal stenoz servikal miyelopati olarak adlandirilir. Bu sebeple Spinal stenoz den bahsedilince genellikle bel bölgesindeki stenoz anlasilir. Spinal stenoz bel ve bacaklarda agriya yolaçan sik rastlanan bir hastaliktir.Spinal stenozun sebepleri- Yas : Yas ilerledikçe omurgadaki kemikleri birbirine baglayan baglar kalinlasir, yine yaslanmaya bagli olarak osteofitler olusur ve omurilik kanalini daraltir. Diskteki yozlasma sonucu disk yüksekligi azalir ve disk genisleyerek kanali daraltir. Faset eklemlerdeki yaslanma ve kireçlenmeye bagli yozlasmalar omurilik kanalini ve sinir kanalini daraltarak Spinal stenoz belirtilerine yolaçar.
Omurga'nın Yana Doğru Eğriliği (Skolyoz)
Skolyoz, omurga'nin gögüs (thoracic) veya bel (lumbar) bölgelerinde görülebilen, yana dogru egriligidir. Tek basina olabilecegi gibi, kifoz (arkadan öne dogru anormal bir egrilik) ile beraber de görülebilir (Kifoskolyoz).Skolyoz 3 sekilde ortaya çikabilir: · Dogustan olabilir (konjenital). Bu durum genellikle omurgadaki bir kusura veya birbirine kaynamis kaburgalara baglidir. · Polio (çocuk felci), beyin felci veya kas distrofisi (erimesi) gibi durumlara bagli olarak kaslarin felci sonucunda olusabilir. · Idiyopatik (nedeni bilinmeyen) olabilir. Daha önce düzgün olan bir omurgada, bilinmeyen bir nedenle ortaya çikabilir. İdiyopatik skolyoz en sik görülen formudur ve kalitsal bir nedeni olabilecegi düsünülmektedir. En sik olarak genç kizlarda, ergenlik çaginin hizli büyüme döneminde ortaya çikar. Muayene sirasinda, bir omuzun digerinden daha yukarida oldugunun farkedilmesi durumunda skolyoz olabilecegi düsünülebilir. Su anda Amerika Birlesik Devletleri'nde, ortaokul ve lise ögrencilerine skolyoz taramasi rutin olarak yapilmaktadir ve bu sayede birçok skolyozlu gence erken tani konabilmekte ve vakit kaybedilmeden tedaviye baslanabilmektedir.
Sever Hastalığı Sever hastaligi kizlarda daha çok 8-10 yaslarinda, erkeklerde ise 10-12 yaslarinda görülür.15 yasindan sonra görülmesi çok nadirdir. Hastalik daha çok erkek çocuklarda görülür. Topuk kemigi (kalkeneus) arka-alt büyüme plaginda bir zorlanmaya baglidir. Bu bölgedeki bursayi, asil tendonunu (ayagin arkasindaki kalin kiris) ve tendon yapisma yerini etkileyen bir hastaliktir.
Pes Planus ( Düz Tabanlık )
Pes planus ayagin iç yanindaki egimin yada arkin çökmesi ve düzlesmesi sonucu ortaya çikar. Ayrica, ayak bilekten disa dogru egik durur.
Prepattelar Bursit
Belirtileri nelerdir?
Sıklıkla orta ve ileri yaslarda dizde kireçlenmesi olan kisilerde görülür. Dizin iç tarafinda eklem çizgisinin 2-3 cm kadar asagisinda kaslarin yapisma yerinde tendonlar ile kemik arasinda bulunan bursanin iltihaplanmasidir. Bu bursa iltihaplandiginda diger bursitlerde oldugu belirgin bir sislik ele gelmeyebilir, o bölgede basmakla agri olur. Bu hastalarda özellikle merdiven ve yokus çikma esnasinda dizin iç tarafindan baslayip yukariya dogru yayilan bir agri vardir.
Osgood - Schlatter Hastalığı
Çocukluk çaginda sik rastlanan bir diz agrisi sebebidir. Diz kapaginin alt ucundan, kaval kemigine (tibia) yapisan patellar tendon ve yapisma yerinde agri ve hassasiyet olmasidir. Hastalik erkeklerde kizlardan 3 kat daha fazla görülür. Erkek çocuklarda 11-15 yaslarinda, kizlarda 8-13 yaslarinda sik görülür. Tek tarafli veya çift tarafli olabilir.
Olekranon Bursiti
Dirsekteki dis çikintinin ortasinda bulunan olekranon çikintinin üzerindeki bursanin (kesenin) iltihabidir. Dirsegin arkasindaki sislik, kizariklik, sicaklik, ve hassasiyet hissettiginizde bu olekranon bursitidir. Olecranon bursiti travmaya bagli olabilecegi gibi mikrobik enfeksiyona, enflamatuar (iltihapli ) bir romatizmal hastaliga yada gut gibi kristal hastaliklarina bagli olarak da ortaya çikabilir.
Karpal Tünel Sendromu
KTS nedir? Boyun bölgesinden çikip kol ve elin sinirlendirilmesini saglayan üç kol sinirinden biri olan median sinirin ( digerleri; ulnar sinir serçe parmagi ve yüzük parmaginin yarisi, radial sinir el sirti) el bileginde dar bir kanalda sikismasina karpal tünel sendromu ( KTS) denilir.
Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz)
Kalça kireçlenmesi en sik rastlanan kalça agrisi sebebidir. Daha çok orta ve ileri yaslarda görülür. Baslangiçta kalça hareketlerinde tutukluk, agri ve topallama olur. Hastalik ilerledikçe kalça deformasyona baslar. Topallama daha belirginlesir o taraf bacak kisalmis gibi hissedilir. Yürürken özellikle merdiven inip çikmak iyice zorlasir. Kalça kireçlenmesi çogunlukla tek taraflidir. Ancak bir taraftaki kalçanin bozulmasi, bir süre sonra diger kalçayi da etkileyebilir.
Diz Kireçlenmesi (Gonartroz)
Osteoartrit (kireçlenme) agirlik tasiyan eklemlerin yaslanmaya bagli olarak yozlasmasidir. Kireçlenme kikirdaktan baslar, kikirdak altindaki kemigi, eklem kapsülünü ve eklem çevresindeki baglari etkiler. Hatta agridan dolayi kullanilamayan kaslarda incelmeler ve sertlesmeler olur.Diz vücudun en fazla agirlik tasiyan ve dolayisiyla kireçlenmeden en fazla etkilenen eklemlerinden biridir. Diz ekleminde üç adet kemigin eklem yüzeyi vardir. Femur (baldir kemigi), tibia (kaval kemigi) ve patella (diz kapagi kemigi ). Tibia femurla, femur patella ile eklem yapar. Tibia ve femur arasinda iç ve dis eklemler vardir. Kireçlenme daha çok iç femorotibial eklemlerden baslar ve diger eklemleri etkiler. Ancak genellikle dizdeki üç eklem birlikte etkilenir. Diz eklemlerinin içinde iki adet bag vardir (ön ve arka çapraz baglar ). Ayrica eklemin iç yaninda ve dis yaninda kuvvetli baglar vardir. Eklem yüzlerinin uyumunu saglamak için iki adet menisküs vardir. Diz hareketlerini baslica iki kas grubu saglar, dizi dogrultan ekstansör kaslar ( quadriseps ) ve büken fleksör kaslar ( harmstringler). Gonartroz (diz kireçlenmesi ) kimlerde görülür? Gonartroz orta ve ileri yaslarda görülür. 50 yasin üzerinde kadinlarda daha sik görülür. Hastalik daha erken yaslarda da görülebilir. Hastalar genellikle kiloludurlar. Daha önce geçirilen eklem operasyonlari, travmalar, spor yaralanmalari, iltihapli romatizmalar, dogustan gelen bazi bozukluklar en önemli sebepleridir. Gonartozlu bir dizde neler olur? Gonartrozda en erken degisiklik eklem kikirdaginda olur. Kikirdakta incelme sonucu eklem araligi daralir. Kikirdak altindaki kemiklerde de incelmeler ve yipranmalar olur. Ayrica eklem kenarlarinda kemiksi çikintilar (osteofit ) olusur. Eklem kalinlasmis olarak görülür. Eklem çevresi kaslarinda agri sebebiyle kullanilmamaya bagli atrofiler (incelmeler) olur. Ayrica eklemin iç yaninda pannikülit adi verilen yag lobülleri vardir. Bunlar çogu zaman agrilidir. Ayrica zaman zaman eklemlerde iltihaplanma olabilir (sivi toplanmasi ). Hastanin sikayetleri nelerdir ? Eklemlerde agri ve tutukluk hastaligin ilk belirtisidir. Hastalik bazen hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Bazen de hastalik belirtileri oldugu halde röntgen filmleri normal olabilir. Hastalik ilerledikçe eklem hareketleri kisitlanir yürümek ve merdiven inmek-çikmak zorlasir. Bazen topallama olabilir. Eklemin düzeni bozulur, bacaklarda egilmeler olabilir. Eklem içinde, dizin arkasinda ve eklemin ön tarafinda bursalarda iltihapli siskinlikler olabilir. Ilerlemis ve rehabilite edilmemis dizlerde dizi dogrultmak, ya da bükmek zor ve agrili olabilir. Muayenede neler bulunur ? Eklemde sürtünme sesi, sislik, kaslarda erime, pannikülit, eklem hareket kaybi, en sik rastlanan muayene bulgularidir. Ayrica degisik derecelerde deformiteler olabilir Nasil teshis edilir ? Hastanin ifadesi, muayene ve röntgen filmleri genellikle yeterlidir. Baglar ve menisküslerin durumunu degerlendirmek için MR gerekebilir. Tedavide neler yapilmalidir? Hekimin görevi hastaligin ilerlemesini yavaslatmak, agriyi dindirmek ve hastayi fonksiyonel halde tutmaktir. Agri kesiciler, kas gevseticiler kullanilabilir. Topikal ilaçlar diz kireçlenmesinde faydalidir. Kireçlenmenin fazla ilerlemedigi ve kikirdagin kismen korundugu hastalarda kikirdak besleyici eklem içi enjeksiyonlar yapilabilir (viskosüplemantasyon). Deformiteleri ( sekil bozukluklari ) gidermek için diz korseleri kullanilabilir. Artroza bagli olusan siskinliklerde (sinovit) bu sivi bosaltilir ve soguk (buz) uygulamasi yapilir. Eklem içi kortizon enjeksiyonu gerekebilir. Tedavide önemli unsurlardan biri de diz koruma prensiplerinin uygulanmasini ve günde en az iki defa 10'ar dakika hekim ve fizyoterapist kontrolünde yapilan egzersizlerdir. Bütün bu tedavi metodlarina ragmen hastanin sikayetleri devam ediyorsa cerrahi tedavi metodlari uygulanir. Diz koruma prensipleri: 1- Hareket ediniz 2- Fazla kilolarinizi veriniz. 3- Çömelirken ve dogrulurken, bir yere otururken ve kalkarken kollarinizi kullanin dizlerinizi fazla kirmamaya çalisin. 4- Agir yük tasimayin. 5- Uzun süre yürümek ve ayakta durmaktan kaçinin. 6- Yumusak tabanli ve düz topuklu ayakkabi giyin. 7- Bacak kaslarinizi düzenli olarak çalistirin. 8- Diz egzersizlerini mutlaka yapin. 9- Dizlerinizi sert zeminler üzerine koymayin. Diz egzersizleri Egzersiz 1: Ayak bileklerinize ve parmaklariniza bir agirlik baglayin ve yavasça bir yere oturun ve ayaklarinizi sallayin. 5-15 dakika bu sekilde kalin, günde üç defa tekrarlayin. Egzersiz 2: Bir sandalyede oturun ayaginizi bir tabela üzerinde dinlendirin. Dizinizi hafifçe kaldirarak tabelaya bastirin 5-10 saniye bastirin günde 3 defa 10'ar defa tekrarlayin Egzersiz 3 : Sandalyede oturun bir serit haline getirilmis çarsafi topugunuzdan iki elinizle birlikte dizlerinize yukari çekin bu hareketi günde 3 defa tekrarlayin Egzersiz 4 : Bir sandalyede yada daha iyisi ayaklariniz degmeyecek sekilde yüksek bir yere oturun, ayaginizi dizleriniz düzlesinceye kadar kaldirin ayni hareketi önce hafif zamanla orta agirliklarla tekrarlayin. Günde 5-10 defa tekrarlayin Egzersiz 5 : Ayaklariniz arasina bir kitap veya rulo havlu koyun. Dizlerinizi bükmeden kitabi kaldirin, 5 e kadar sayin 3x5-10 kez tekrarlayin Egzersiz 6 : Dizleriniz arasina bir havlu veya lastik top yerlestirin, baldirinizi ve dizlerinizi sikin. 3x5 - 10 tekrar yapin Egzersiz 7 : Bir sandalyede oturun sirayla ayak uçlarinizi ve topugunuzu yükseltin 3x 5 - 10 tekrar yapin Egzersiz 8 : Sirt üstü yatin, dizinizi ve bacaginizi bükün. Topuklarinizdan güç alarak kalçanizi olabildigince yukari kaldiriniz. Not:Egzersizlerden önce Fizyoterapistinize danışmayı unutmayınız!!
İntereksiyon Sendromu (Ön Kol Sırtında Tendinit)
Ön kolun basparmak tarafinda iki kasa ait tendonun kesisim yerinde agri ve hassasiyet olmasidir. Interseksiyon sendromu genellikle De Quarvain hastaligi ile karistirilir, fakat aslinda iki hastaligin yerlesim yerleri birbirinden farklidir. Sebepleri ve belirtileri nelerdir?
De Qauarvain Hastalığı
Kalça Ağrıları
|
Ortopedi









Skolyoz, omurga'nin gögüs (thoracic) veya bel (lumbar) bölgelerinde görülebilen, yana dogru egriligidir. Tek basina olabilecegi gibi, kifoz (arkadan öne dogru anormal bir egrilik) ile beraber de görülebilir (Kifoskolyoz).
Bursalar içleri çok az miktarda sinovial sivi ile dolu keseciklerdir. Bursalar vücudun sürtünmeye maruz kalan bölgelerinde ve eklem çevrelerinde bulunur. Bursalar kemik çikintilar üzerinde bulunarak kemiklerle kas ve tendonlar arasinda yastikçik görevi görürler. Iltihapli romatizmalar yada asiri zorlanmaya bagli olarak, bursalarda agrili veya agrisiz sislikler, iltihaplanmalar hatta bursa içine kanamalar olabilir.
Osteoartrit (kireçlenme) agirlik tasiyan eklemlerin yaslanmaya bagli olarak yozlasmasidir. Kireçlenme kikirdaktan baslar, kikirdak altindaki kemigi, eklem kapsülünü ve eklem çevresindeki baglari etkiler. Hatta agridan dolayi kullanilamayan kaslarda incelmeler ve sertlesmeler olur.
El bilegi ve ön kolun bas parmak köküne de yayilan agri ve sislikdir. Bas parmagi hareket ettiren, onu diger parmaklardan uzaklastiran (abduktor pollisis longus) ve geriye dogru büken (ekstansör pollisis brevis) kaslarinin tendonlarinin iltihaplanmasidir. Çok sik rastlanan ve kolay teshis edilen bir hastaliktir. Tendonla tendon kilifi arasinda bir düzensizlik, sisme olur. Tendonla tendon kilifi arasindaki kayganlik kaybolur.
Osteoartrit ( kireçlenme ) ve romatoid artrit gibi hastaliklar, eklemin iç yapisini etkiler ve bu etkilenme ileri boyutlara ulasirsa, eklemi olusturan kemikler arasi yapi bozulup, eklem deforme olacagindan hastada kalçanin arka bölgesine ve kasiklara vuran agri, topallama, belin ve kalçanin egik durmasi, oturulan yerden kalkarken kalçada " çekilme" hissi bacaklarin kisalmis gibi hissedilmesi gibi sikayetler olur. L3-4 bel bölgesinden kaynaklanan nevraljiler de kalça ekleminde hissedilir ve özellikle merdiven çikarken ve inerken olusan agrilar meydana gelir. TROKANTERIK BURSIT
Kalçanin yan tarafina ve önde kasiga dogru uzanan ve dolastigi bölgede duyu almamizi saglayan bir sinir vardir. Bu derinin altinda yer alan yüzeysel sinirin adi lateral femoral kutenoz sinirdir. Bu sinir, kasik bagi olarak da adlandirabilecegimiz inguinal ligamentin altindan geçerken bir baski altinda kalirsa, kalça yaninda ve kasiktan bacaklarin iç tarafina dogru ara sira yayilan bir tür yanma, asiri duyarlilik ve kimi zaman da uyusukluk hissi olusabilir. Bacagini açarak arkaya attiginda, uzun süre ayakta kaldigi ve yürüdügünde hastanin agrilari artabilir.